1. Giriş
Bu derste basit Almanca cümlelerde sık kullanılan biçimler ele alınır.
Bu dersin sonunda şunları yapabilmelisiniz:
- güçlü fiillerle bir eylemi anlatmak: Ich fahre nach Berlin. — Berlin'e gidiyorum;
- Akkusativ'te doğrudan nesne kullanmak: Ich sehe dich. — Seni görüyorum;
- Akkusativ nesnesini sormak: Wen besucht sie? — O kimi ziyaret ediyor?;
- bir miktar belirtmek: Ich habe zwei Bücher. — İki kitabım var;
- miktar sormak: Wie viele Kinder haben Sie? — Kaç çocuğunuz var?
2. Präsens'te güçlü fiiller
Bazı güçlü fiillerin kök ünlüsü Präsens'te değişir. Bu değişiklik yalnızca ikinci ve üçüncü tekil kişi biçimlerinde, yani du ve er / sie / es ile görülür. Çoğul biçimlerde kök ünlüsü genellikle değişmez.
Ünlü değişimi a → ä: fahren
fahren, bir araçla gitmek veya yolculuk etmek anlamına gelir.
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | fahre | gidiyorum |
| du | fährst | gidiyorsun |
| er / sie / es | fährt | gidiyor |
| wir | fahren | gidiyoruz |
| ihr | fahrt | gidiyorsunuz |
| sie | fahren | gidiyorlar |
| Sie | fahren | gidiyorsunuz, resmî |
- Fährst du nach Berlin? — Berlin'e gidiyor musun?
- Er fährt nach Hause. — O eve gidiyor.
Ünlü değişimi a → ä: schlafen
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | schlafe | uyuyorum |
| du | schläfst | uyuyorsun |
| er / sie / es | schläft | uyuyor |
| wir | schlafen | uyuyoruz |
| ihr | schlaft | uyuyorsunuz |
| sie | schlafen | uyuyorlar |
| Sie | schlafen | uyuyorsunuz, resmî |
Schläfst du schon? — Şimdiden uyudun mu?
Ünlü değişimi e → i: sprechen
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | spreche | konuşuyorum |
| du | sprichst | konuşuyorsun |
| er / sie / es | spricht | konuşuyor |
| wir | sprechen | konuşuyoruz |
| ihr | sprecht | konuşuyorsunuz |
| sie | sprechen | konuşuyorlar |
| Sie | sprechen | konuşuyorsunuz, resmî |
- Sprichst du Deutsch? — Almanca konuşuyor musun?
- Er spricht langsam. — O yavaş konuşuyor.
Ünlü değişimi e → i: nehmen
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | nehme | alıyorum |
| du | nimmst | alıyorsun |
| er / sie / es | nimmt | alıyor |
| wir | nehmen | alıyoruz |
| ihr | nehmt | alıyorsunuz |
| sie | nehmen | alıyorlar |
| Sie | nehmen | alıyorsunuz, resmî |
Er nimmt das Buch. — O kitabı alıyor.
Ünlü değişimi e → ie: lesen
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | lese | okuyorum |
| du | liest | okuyorsun |
| er / sie / es | liest | okuyor |
| wir | lesen | okuyoruz |
| ihr | lest | okuyorsunuz |
| sie | lesen | okuyorlar |
| Sie | lesen | okuyorsunuz, resmî |
- Er liest eine Zeitung. — O bir gazete okuyor.
- Liest du gern? — Okumayı seviyor musun?
Ünlü değişimi e → ie: sehen
| Kişi | Biçim | Anlam |
|---|---|---|
| ich | sehe | görüyorum |
| du | siehst | görüyorsun |
| er / sie / es | sieht | görüyor |
| wir | sehen | görüyoruz |
| ihr | seht | görüyorsunuz |
| sie | sehen | görüyorlar |
| Sie | sehen | görüyorsunuz, resmî |
- Ich sehe dich. — Seni görüyorum.
- Siehst du das Haus? — Evi görüyor musun?
3. Akkusativ'te kişi zamirleri
Akkusativ çoğunlukla doğrudan nesneyi gösterir. Bu nesne wen? — kimi? ve was? — neyi? sorularına cevap verir.
Ich sehe den Mann. — Adamı görüyorum. Bu cümlede den Mann, Akkusativ'te doğrudan nesnedir.
| Nominativ | Akkusativ | Türkçesi |
|---|---|---|
| ich | mich | beni |
| du | dich | seni |
| er | ihn | onu |
| sie | sie | onu |
| es | es | onu |
| wir | uns | bizi |
| ihr | euch | sizi |
| sie | sie | onları |
| Sie | Sie | sizi, resmî |
- Ich sehe dich. — Seni görüyorum.
- Sie versteht ihn nicht. — O, onu anlamıyor.
- Er besucht uns. — O bizi ziyaret ediyor.
- Wir fragen euch. — Size soruyoruz.
- Ich kenne Sie. — Sizi tanıyorum.
4. Akkusativ nesnesine yönelik sorular
Was? — neyi?
was? nesneler, kavramlar ve cansız isimler için kullanılır.
Er kauft ein Auto. — O bir araba satın alıyor.
Was kauft er? — O ne satın alıyor?
Er kauft ein Auto. — O bir araba satın alıyor.
Wen? — kimi?
wen? kişiler ve canlılar için kullanılır.
Sie besucht ihren Onkel. — O amcasını ziyaret ediyor.
Wen besucht sie? — O kimi ziyaret ediyor?
Sie besucht ihren Onkel. — O amcasını ziyaret ediyor.
Wohin? — nereye?
wohin? bir yönü veya hedefi sorar. Ardından gelen hâl, kullanılan yapıya veya edata bağlıdır.
Wohin fährst du? — Nereye gidiyorsun?
Ich fahre nach Berlin. — Berlin'e gidiyorum.
5. für, ohne ve über edatlarından sonra Akkusativ
Bazı Almanca edatlar Akkusativ ister. Bu derste für — için, ohne — olmadan ve über — hakkında edatları önemlidir.
Für + Akkusativ
für alıcıyı, amacı veya yararı gösterebilir.
- Er sucht Bücher für seinen Sohn. — Oğlu için kitap arıyor.
- Das Geschenk ist für dich. — Hediye senin için.
Ohne + Akkusativ
ohne bir kişinin veya şeyin bulunmadığını belirtir.
- Sie lebt ohne ihren Vater. — Babası olmadan yaşıyor.
- Ich gehe ohne ihn. — Onsuz gidiyorum.
Über + Akkusativ
über bir konuşma konusunu belirtirken Akkusativ ile kullanılır.
- Wir sprechen oft über ihn. — Onun hakkında sık sık konuşuyoruz.
- Sie spricht über das Buch. — O kitap hakkında konuşuyor.
6. Asıl sayılar
Asıl sayılar bir miktar belirtir. wie viel? ve wie viele? — ne kadar? veya kaç? sorularına cevap verir.
0'dan 12'ye kadar sayılar
| Sayı | Almancası | Türkçesi |
|---|---|---|
| 0 | null | sıfır |
| 1 | eins | bir |
| 2 | zwei | iki |
| 3 | drei | üç |
| 4 | vier | dört |
| 5 | fünf | beş |
| 6 | sechs | altı |
| 7 | sieben | yedi |
| 8 | acht | sekiz |
| 9 | neun | dokuz |
| 10 | zehn | on |
| 11 | elf | on bir |
| 12 | zwölf | on iki |
eins tek başına kullanılır. Bir isimden önce genellikle ein veya ek alan bir biçim kullanılır: ein Buch, eine Zeitung.
13'ten 19'a kadar sayılar
Bu sayılar çoğunlukla -zehn ile kurulur.
| Sayı | Almancası | Türkçesi |
|---|---|---|
| 13 | dreizehn | on üç |
| 14 | vierzehn | on dört |
| 15 | fünfzehn | on beş |
| 16 | sechzehn | on altı |
| 17 | siebzehn | on yedi |
| 18 | achtzehn | on sekiz |
| 19 | neunzehn | on dokuz |
Kısalan biçimlere dikkat edin: sechs → sechzehn ve sieben → siebzehn.
Onluk sayılar
Onluk sayıların çoğu -zig ile biter.
| Sayı | Almancası | Türkçesi |
|---|---|---|
| 20 | zwanzig | yirmi |
| 30 | dreißig | otuz |
| 40 | vierzig | kırk |
| 50 | fünfzig | elli |
| 60 | sechzig | altmış |
| 70 | siebzig | yetmiş |
| 80 | achtzig | seksen |
| 90 | neunzig | doksan |
30 sayısının özel biçimi dreißig'tir.
21'den 99'a kadar birleşik sayılar
Almancada birleşik sayılar şu yapıyı kullanır:
birler basamağı + und + onlar basamağı
| Sayı | Almancası | Türkçesi |
|---|---|---|
| 21 | einundzwanzig | yirmi bir |
| 22 | zweiundzwanzig | yirmi iki |
| 23 | dreiundzwanzig | yirmi üç |
| 24 | vierundzwanzig | yirmi dört |
| 25 | fünfundzwanzig | yirmi beş |
| 26 | sechsundzwanzig | yirmi altı |
| 27 | siebenundzwanzig | yirmi yedi |
| 28 | achtundzwanzig | yirmi sekiz |
| 29 | neunundzwanzig | yirmi dokuz |
Başka örnekler: 34 — vierunddreißig, 48 — achtundvierzig, 57 — siebenundfünfzig, 99 — neunundneunzig.
Yüzlükler ve binlikler
| Sayı | Almancası | Türkçesi |
|---|---|---|
| 100 | einhundert | yüz |
| 200 | zweihundert | iki yüz |
| 1000 | eintausend | bin |
| 2000 | zweitausend | iki bin |
Örnekler: 101 — einhunderteins, 120 — einhundertzwanzig, 225 — zweihundertfünfundzwanzig.
7. Asıl sayılardan sonra isim
İki ve daha büyük sayılardan sonra isim normalde çoğul olur. Artikelsiz bir sıfat, Nominativ veya Akkusativ çoğulda -e ekini alır.
- zwei alte Bilder — iki eski resim
- vier neue Bücher — dört yeni kitap
- elf rote Blumen — on bir kırmızı çiçek
- zwanzig gelbe Zeitungen — yirmi sarı gazete
8. wie viel ve wie viele soruları
Wie viel?
wie viel? sayılamayan isimlerle kullanılır.
- Wie viel Geld braucht man zum Leben? — Yaşamak için ne kadar para gerekir?
- Wie viel Zeit hast du? — Ne kadar zamanın var?
- Wie viel Wasser trinkst du? — Ne kadar su içiyorsun?
Wie viele?
wie viele? sayılabilen çoğul isimlerle kullanılır.
- Wie viele Kinder haben Ihre Kollegen? — İş arkadaşlarınızın kaç çocuğu var?
- Wie viele Bücher liest du? — Kaç kitap okuyorsun?
- Wie viele Studenten lernen Deutsch? — Kaç öğrenci Almanca öğreniyor?
- Wie viele Zimmer hat die Wohnung? — Dairenin kaç odası var?
9. Önemli ayrıntılar
Güçlü fiillerdeki ünlü değişimini fiille birlikte öğrenin:
- fahren — du fährst — er fährt
- lesen — du liest — er liest
- sprechen — du sprichst — er spricht
sie ve Sie biçimleri farklı anlamlara gelebilir. Sözcüğün “o”, “onlar” veya resmî “siz” anlamına geldiği bağlamdan ve fiil biçiminden anlaşılır.
- Sie sieht ihn. — O, onu görüyor.
- Sie sehen ihn. — Onlar onu görüyor.
- Sehen Sie ihn? — Onu görüyor musunuz?
Bu derste ele alınan anlamlarda für, ohne ve über Akkusativ ister: für mich, ohne dich, über ihn.
10. Hatırlanması gerekenler
- Bazı güçlü fiillerin kök ünlüsü Präsens'te değişir.
- Değişiklik ikinci ve üçüncü tekil kişide görülür: du fährst, er fährt; du liest, er liest; du sprichst, er spricht.
- Akkusativ wen? — kimi? ve was? — neyi? sorularına cevap verir.
- Akkusativ kişi zamirleri mich, dich, ihn, sie, es, uns, euch, sie, Sie biçimleridir.
- für, ohne ve über bu kullanımlarda Akkusativ ister.
- 13'ten 19'a kadar sayılar çoğunlukla -zehn ile kurulur.
- Onluk sayıların çoğu -zig ile biter.
- 21 gibi sayılar “birler + und + onlar” düzenini izler: einundzwanzig.
- Wie viel sayılamayan isimlerle kullanılır.
- Wie viele sayılabilen çoğul isimlerle kullanılır.